Հայաստանը նոյեմբերի 1-ից անցնում է բիոմետրիկ անձնագրերի և նույնականացման քարտերի
Հայաստանում նոյեմբերի 1-ից ամբողջ երկրում գործարկվում է բիոմետրիկ անձնագրերի և նույնականացման քարտերի տրամադրման նոր համակարգը։
Կառավարությունը հոկտեմբերի 29-ի նիստում հաստատել է բիոմետրիկ անձնագրի և նույնականացման քարտի տրամադրման և տրամադրման մերժման կարգը։ Նույն որոշմամբ սահմանվել են լրացուցիչ վճարի դիմաց ավելի սեղմ ժամկետում տրամադրման ժամկետն ու լրացուցիչ վճարի չափը, ինչպես նաև մասնավոր գործընկերոջ ներգրավման կարգը։
Ի՞նչ է սա
Որոշումն ընդունվել է «Անձը հաստատող փաստաթղթի մասին» օրենքի 10-րդ հոդվածի 18-րդ մասի կատարումն ապահովելու համար։ Ներքին գործերի նախարար Արփինե Սարգսյանի խոսքով՝ հոկտեմբերի 29-ն ու 30-ը հնամաշ ենթակառուցվածքի գործարկման վերջին երկու օրերն են։ Մինչ այդ ստացված բոլոր դիմումները կսպասարկվեն և դրանցով կտրամադրվեն հին նմուշի փաստաթղթեր, իսկ նոյեմբերի 1-ից քաղաքացիները կստանան նոր նմուշի փաստաթղթեր։ Ըստ նախարարի՝ մասնավոր գործընկերոջ հետ աշխատանքներն իրականացվել են, որպեսզի փաստաթուղթը համապատասխանի Եվրոպական միության ստանդարտներին։
Ինչպես է կազմակերպվելու գործընթացը.
- Նախագրանցում։ Այն ներդրվում է առաջին անգամ. քաղաքացին ամբողջ գործընթացն անցնում է թվային հարթակում՝ տնից կամ իրեն հարմար ցանկացած վայրից։
- Ստուգում։ Մինչև գրասենյակ այցելելը ՆԳՆ-ն բնակչության պետական ռեգիստրով ամբողջությամբ ստուգում է քաղաքացուն։
- Վճարում։ Բոլոր վճարումներն անկանխիկ են և կատարվում են հարթակով՝ մինչև այցը։
- QR-կոդ։ Պետության «կանաչ լույսից» հետո էլեկտրոնային փոստին ուղարկվում է QR-կոդ՝ մասնավոր գործընկերոջ գրասենյակ այցելելու համար։
- Այց։ Գրասենյակում մնում է միայն մատնահետք հանձնել և լուսանկարվել։ Դա կարելի է անել նաև ինքնասպասարկման կրպակում՝ առանց աշխատակցի հետ շփման։
Գրասենյակներ։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով՝ նոյեմբերից հանրապետությունում կգործի 14 գրասենյակ, որոնցից 2-ը՝ Երևանում՝ առևտրի կենտրոններում։ ՆԳՆ տվյալներով՝ դրանք են Yerevan Mall-ը և Mega Mall-ը Երևանում, ինչպես նաև գրասենյակներ Արտաշատում, Եղեգնաձորում, Կապանում, Վաղարշապատում, Աշտարակում, Աբովյանում, Հրազդանում, Գյումրիում, Վանաձորում, Իջևանում, Գավառում և Մարտունիում։ 2027-ի առաջին եռամսյակում ցանցը նախատեսվում է ընդլայնել մինչև 23 գրասենյակ։ Մասնավոր գործընկերը «ՀայՓաս» ՓԲԸ-ն է՝ գրանցված 2025-ի ապրիլի 23-ին։ Այցի գրասենյակն ու ժամը քաղաքացին ընտրում է հարթակում։
Ժամկետներ և գներ։ Նոյեմբերի 1-ից գործում են «Պետական տուրքի մասին» օրենքով սահմանված նոր պետական տուրքերը. անձնագրի համար այն 28 650 դրամ է (մոտ 80 ԱՄՆ դոլար)։
| Փաստաթուղթ | Եղել է, դրամ | Դարձել է, դրամ | Աճ |
|---|---|---|---|
| Անձնագիր | 25 000 | 28 650 | +14,6% |
| Նույնականացման քարտ | 3 000 | 5 950 | +98% |
| Անձնագիր և նույնականացման քարտ միասին | 28 000 | 34 600 | +23,6% |
Ժամկետները՝ ըստ կառավարության որոշման։ Ստանդարտ դեպքում փաստաթուղթը պատրաստ է կենսաչափական տվյալները հանձնելուց հետո 14-րդ աշխատանքային օրը՝ այն նույն գրասենյակում, որտեղ դրանք հանձնվել են։ Պատրաստ լինելու կամ տրամադրումը մերժելու մասին ծանուցվում է SMS-ով կամ էլեկտրոնային փոստով։ Սեղմ ժամկետում փաստաթուղթը պետք է պատրաստ լինի Երևանում՝ 24 ժամվա ընթացքում (բացառությամբ կիրակիի և տոների), իսկ մարզերում՝ 48 ժամվա ընթացքում (բացառությամբ հանգստյան և տոնական օրերի)՝ այն պահից, երբ ՆԳՆ-ն մասնավոր գործընկերոջը ծանուցում է փաստաթուղթը տրամադրելու որոշման մասին։
Լրացուցիչ վճար սեղմ ժամկետի համար։ Կառավարության որոշմամբ՝ այն չի կարող գերազանցել համապատասխան փաստաթղթի պետական տուրքի եռապատիկը։ BusinessDaily-ի հաշվարկով՝ դա մինչև 85 950 դրամ է անձնագրի և մինչև 17 850 դրամ նույնականացման քարտի համար։ Կոնկրետ գումարն այդ սահմաններում որոշում է մասնավոր գործընկերը և հրապարակում իր և ՆԳՆ կայքերում։ Լրացուցիչ վճարը վերադարձվում է, եթե փաստաթղթի տրամադրումը մերժվում է, եթե դիմողը ժամկետում չի ուղղում հայտի սխալները կամ ընտրված օրը չի ներկայանում գրասենյակ։
Նոր կանոններ «Անձը հաստատող փաստաթղթի մասին» օրենքով։ Նույնականացման քարտը պարտադիր է 16 տարեկանից, իսկ 16 տարին լրացած քաղաքացուն անձնագիր տրամադրվում է միայն նույնականացման քարտ ունենալու դեպքում։ Նույնականացման քարտը գործում է 5 տարի։ Անձնագիրը վավեր է 3 տարի մինչև 6 տարեկան երեխաների համար, 5 տարի՝ 6–16 տարեկանների համար, և 10 տարի՝ 16 տարին լրացած քաղաքացիների համար։
Ո՞ւմ է սա պետք
- Քաղաքացիներին։ Դիմումը կարելի է ներկայացնել և վճարել առցանց, իսկ գրասենյակում մնում է միայն լուսանկարվել և մատնահետք հանձնել։ Առևտրի կենտրոններում գործող գրասենյակներն ու ինքնասպասարկման կրպակները խնայում են ժամանակ։
- Ճանապարհորդներին։ Փաշինյանը հայտարարել է, որ բիոմետրիկ անձնագիր ունեցողները սահմանը կհատեն առանց սահմանապահի հետ որևէ կոնտակտի։ «Զվարթնոց» օդանավակայանում և անցակետերում արդեն աշխատանքներ են տարվում, որ քաղաքացին անձնագիրը դնի ու անցնի։ Վարչապետի խոսքով՝ կախված երկկողմ պայմանավորվածություններից, օրինակ՝ Ֆրանսիայի կամ ԵՄ-ի հետ տվյալների փոխանակման մասին, նույն կերպ սահմանը կարելի կլինի հատել նաև արտերկրում։
- Պետությանը։ Փաշինյանը նոր համակարգն անվանել է անկյունաքարային ԵՄ-ի հետ վիզաների ազատականացման գործընթացում և թվայնացման նոր էջ Հայաստանում։ Ռեգիստրով ստուգումը մինչև այցը նվազեցնում է ուրիշի տվյալներով փաստաթուղթ տրամադրելու ռիսկը։
Ի՞նչ է սա նշանակում
Փաստաթղթերը համապատասխանում են ԵՄ ստանդարտներին։ Բիոմետրիկ անձնագիրը այն տեխնիկական պայմաններից է, որոնք Հայաստանը կատարում է ԵՄ-ի հետ վիզաների ազատականացման երկխոսության շրջանակում։ Սակայն առանց վիզայի ռեժիմն ինքնաբերաբար չի գործի. Փաշինյանի խոսքով՝ արտերկրում սահմանի անկոնտակտ հատումը կախված է կոնկրետ երկրների հետ պայմանավորվածություններից։
Փաստաթղթերը թանկանում են։ BusinessDaily-ի հաշվարկով՝ «անձնագիր և նույնականացման քարտ» փաթեթը թանկացել է 6 600 դրամով կամ 23,6%-ով։ Նույնականացման քարտ չունեցող երկու մեծահասակից և երկու երեխայից բաղկացած ընտանիքը (երեխաների համար անձնագիրը կամավոր է) անձնագրերի համար կվճարի 126 500 դրամ՝ 2 × 34 600 + 2 × 28 650։
Գրասենյակների ծանրաբեռնվածությունը անհավասար կլինի։ Առաջին փուլում 14 գրասենյակ սպասարկում է ողջ երկիրը, իսկ Երևանում դրանք ընդամենը երկուսն են։ Առաջին ամիսներին հնարավոր են հերթեր, հատկապես նրանց համար, ովքեր դառնում են 16 տարեկան կամ ում փաստաթղթերի ժամկետը լրանում է։
Փաստաթղթերը փոխելը պարտադիր չէ։ Արփինե Սարգսյանի խոսքով՝ վավեր անձնագրերն ու նույնականացման քարտերը կարելի է օգտագործել մինչև դրանց վավերականության ժամկետի ավարտը։ Բիոմետրիկ փաստաթուղթ ստանալու համար պետք է հանձնել առկա բոլոր փաստաթղթերը։
Ի՞նչ անել
- Ստուգեք ձեր փաստաթղթերի վավերականության ժամկետը։ Եթե անձնագիրը կամ նույնականացման քարտը վավեր է, դրանք շտապ փոխելու կարիք չկա։
- Պետք է նոր անձնագիր։ Եթե 16 տարեկանից բարձր եք և նույնականացման քարտ չունեք, պետք է ձևակերպեք երկու փաստաթուղթն էլ (34 600 դրամ)։ Սկսեք թվային հարթակում նախագրանցումից և առցանց վճարումից, իսկ գրասենյակ գնացեք միայն QR-կոդը ստանալուց հետո։
- 16 տարեկան դարձող երեխաներին։ Նույնականացման քարտը դառնում է պարտադիր, այն արժե նախապես ձևակերպել։
- Ճամփորդություն եք պլանավորում։ Հաշվի առեք 14 աշխատանքային օրվա ստանդարտ ժամկետը։ Սեղմ ժամկետը (24 ժամ Երևանում, 48 ժամ մարզերում) կարժենա մինչև երեք պետական տուրք լրացուցիչ, իսկ ճշգրիտ գինը նայեք ՆԳՆ-ի և «ՀայՓաս»-ի կայքերում։
- Կարելի է խնայել ժամանակ։ Օգտվեք գրասենյակների ինքնասպասարկման կրպակներից՝ լուսանկարն ու մատնահետքը կարելի է հանձնել առանց աշխատակցի։
- Նոր փաստաթուղթ ստանալիս վերցրեք բոլոր հները. դրանք պետք է հանձնել։
Հաշվարկները՝ BusinessDaily, Claude-ի օգնությամբ, պաշտոնական տվյալներով։
