Հայաստանում 2027-ից առողջության ապահովագրությունը կներառի մինչև 200 հազար դրամ աշխատավարձով ևս 350 հազար աշխատողի
Հայաստանում առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգում 2027-ի հունվարի 1-ից կընդգրկվեն մինչև 200 հազ. դրամ (մոտ 555 ԱՄՆ դոլար) աշխատավարձ ստացող շուրջ 350 հազ. աշխատող և էլեկտրոնային հարթակներով աշխատող տաքսու վարորդները։
Դա նախատեսում են «Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» և «Դեղերի մասին» օրենքներում փոփոխությունների նախագծերը, որոնց կառավարությունը հավանություն է տվել հոկտեմբերի 29-ի նիստում։ Բացի այդ, աշխատողները կկարողանան կամավոր ապահովագրել իրենց ընտանիքի անդամներին։
Ի՞նչ է սա
Ամսական ապահովագրավճարը 10 800 դրամ է (տարեկան՝ 129,6 հազ. դրամ)։ Առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը ներկայացրել է, թե ինչպես այն կբաշխվի մինչև 200 հազ. դրամ աշխատավարձ ստացողների համար.
| Ով է վճարում | Դրամ/ամիս | Հազ. դրամ/տարի |
|---|---|---|
| Պետություն (սուբսիդիա) | 4 400 | 52,8 |
| Գործատու | 4 400 | 52,8 |
| Աշխատող | 2 000 | 24,0 |
| Ընդամենը | 10 800 | 129,6 |
Նախարարի խոսքով՝ այն քաղաքացիների համար, որոնց աշխատավարձը 2027-ի հունվարի 1-ից կլինի 200–500 հազ. դրամ, պետությունը կշարունակի սուբսիդավորել 6 000 դրամ, ինչպես 2026-ին, իսկ մնացած 4 800 դրամը կվճարի քաղաքացին։
Ըստ նախարարի՝ մինչև 2026-ը բոլոր աշխատողները վճարում էին 1 000 դրամից ավելի դրոշմանիշային վճար։ 2026-ի հունվարի 1-ից մինչև 1 մլն դրամ ստացողների համար այն դարձավ 1 000 դրամ։ Գոյացած խնայողությունը կառավարությունը պլանավորել էր հենց այս խմբի համար։
2027-ի հունվարի 1-ից գործելու են նաև այլ նորամուծություններ.
- Հարազատների ապահովագրություն։ Բազմաթիվ քաղաքացիների խնդրանքով աշխատողները կկարողանան կամավոր հիմունքներով ապահովագրել իրենց փոխկապակցված անձանց՝ իրենք վճարելով նրանց համար։ 200–500 հազ. դրամ աշխատավարձով կարելի է համակարգում ներառել ընտանիքի մեկ անդամի, 500 հազ.-ից բարձր աշխատավարձով՝ երկու։
- Տաքսու վարորդներ։ Համակարգում կընդգրկվեն էլեկտրոնային հարթակներով աշխատող այն վարորդները, որոնք հարթակում ունեն առնվազն երկու տարվա գրանցում, և որոնց միջին ամսական շրջանառությունը 2026-ին գերազանցել է նվազագույն աշխատավարձը (այժմ՝ 75 հազ. դրամ)։
- «Դեղերի մասին» օրենք։ Փոփոխությամբ ապահովագրական փաթեթում ներառված դեղերի գները պետք է վերանայվեն տարին առնվազն երկու անգամ, մինչդեռ գործող օրենքը թույլ է տալիս դա անել ոչ ավելի, քան երկու անգամ։
Սրանք դեռ օրինագծեր են և ուժի մեջ կմտնեն միայն Ազգային ժողովի կողմից ընդունվելուց հետո։
Ո՞ւմ է սա պետք
- Ցածր աշխատավարձ ստացողներին։ Շուրջ 350 հազ. մարդ կստանա տարեկան 129,6 հազ. դրամ արժողությամբ ապահովագրական փաթեթ՝ իր գրպանից վճարելով 24 հազ. դրամ, այսինքն՝ հինգերորդից պակաս։
- Նրանց ընտանիքներին։ Ավելի բարձր աշխատավարձ ստացողները կկարողանան համակարգում ներառել մեկ կամ երկու հարազատի։
- Էլեկտրոնային հարթակների տաքսու վարորդներին։ Նրանք առաջին անգամ մուտք են ստանում համակարգ։ Նախարարի խոսքով՝ նպատակը կայունություն ապահովելն է և վարորդներին համակարգից օգտվելու հնարավորություն տալը։
- Բժշկական կենտրոններին և դեղատներին։ Կավելանա այն ապահովագրված պացիենտների թիվը, որոնց համար վճարում է հիմնադրամը։
- Պետությանը։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դեռ օգոստոսին նշել էր, որ ցածր աշխատավարձերի հատվածում կան ստվերային սխեմաներ, և պետությունը պետք է լուծի սոցիալական խնդիրը՝ առանց ստվերը խրախուսելու։
Ով է վճարում։ Նոր ծախսերը ընկնում են գործատուների և բյուջեի վրա։ Ստորև BusinessDaily-ի հաշվարկն է կառավարության տվյալներով՝ 350 հազ. մարդու և 12 ամսվա համար.
- պետությունը՝ տարեկան մոտ 18,5 մլրդ դրամ,
- գործատուները՝ ևս մոտ 18,5 մլրդ դրամ,
- աշխատողները՝ մոտ 8,4 մլրդ դրամ։
Ընդհանուր առմամբ համակարգ կմտնի տարեկան մոտ 45,4 մլրդ դրամ։
Ի՞նչ է սա նշանակում
Ընդգրկումն ընդլայնվում է։ Համակարգը գործում է 2026-ի հունվարի 1-ից։ Ծառայությունների միասնական հարթակի տվյալներով՝ պետությունն անվճար ապահովագրում է մինչև 18 տարեկան երեխաներին, 65 և ավելի տարեկան անձանց, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, սոցիալապես անապահով ընտանիքների անդամներին («Փարոս» համակարգ), Չեռնոբիլի ԱԷԿ-ի վթարի վերացման մասնակիցներին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներին և բռնադատվածներին, ինչպես նաև հաշմանդամություն ունեցող անձին խնամող ծնողներից մեկին։ Իրենց համար վճարում են 200 հազ. դրամից բարձր աշխատավարձ ստացողները, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատերերը, նոտարները և քաղաքացիաիրավական պայմանագրով աշխատողները՝ 2,4 մլն դրամը գերազանցող տարեկան եկամտի դեպքում։ Այժմ համակարգ է մտնում նաև ցածր վարձատրվող աշխատողների խումբը։ Փաշինյանը 2026-ի օգոստոսին նպատակ էր դրել մինչև 2029-ի հունվարի 1-ը համակարգում ներառել բնակչության բոլոր շերտերը։
Շեմը միջին աշխատավարձից ցածր է։ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ 2026-ի հունվար-օգոստոսին միջին ամսական անվանական աշխատավարձը կազմել է 312,5 հազ. դրամ՝ նախորդ տարվա համեմատ աճելով 5,6%-ով։ Պետական հատվածում միջինը 248,6 հազ. դրամ էր, ոչ պետական հատվածում՝ 336,5 հազ. դրամ։ Փաշինյանը նշել էր, որ ցածր աշխատավարձերի խնդիր կա նաև պետական կառավարման համակարգում, և այն նույնպես պետք է լուծվի։
Գործատուի համար 200 հազ. դրամի շեմը կարևոր է։ BusinessDaily-ի հաշվարկով՝ ամսական 4 400 դրամը նվազագույն աշխատավարձի (75 հազ. դրամ) 5,9%-ն է և 200 հազ. դրամ աշխատավարձի 2,2%-ը։ Նախարարի ներկայացրած սխեմայով 200 հազ. դրամից բարձր աշխատավարձի դեպքում գործատուն ապահովագրավճար չի վճարում, իսկ աշխատողի մասնաբաժինը 2 000-ից աճում է 4 800 դրամի։ Սա բիզնեսին խթանում է պաշտոնական աշխատավարձերը բարձրացնել շեմից վեր, ինչին օգոստոսին կոչ էր անում Փաշինյանը։ Սակայն կա նաև հակառակ ռիսկ. որոշ գործատուներ կարող են փորձել ցածր աշխատավարձերը տանել ստվեր։
Համակարգի արդյունքներ։ Փաշինյանը ներկայացրել է համակարգի առաջին ինը ամսվա տվյալները.
- 65+ տարիքի 26,9 հազ. թոշակառու օգտվել է 1 մլն դրամ և ավելի արժողությամբ ծառայություններից,
- 62,1 հազ. թոշակառու՝ 500 հազ. դրամ և ավելի,
- 65+ տարիքի 2 021 անձ՝ 4 մլն դրամ և ավելի,
- բոլոր խմբերից ընդհանուր առմամբ 97,6 հազ. մարդ օգտվել է 500 հազ. դրամ և ավելի արժողությամբ ծառայություններից։
2026-ի առաջին ինը ամսում միայն թոշակառուների ապահովագրության համար պետբյուջեից հատկացվել է ավելի քան 117 մլրդ դրամ։ «Սա ակնհայտ է դարձնում, թե ինչքան կարևոր է մարդկանց կյանքի համար այս բարեփոխումը»,- ընդգծել է վարչապետը և շնորհակալություն հայտնել աշխատող և հարկեր վճարող քաղաքացիներին։
Ի՞նչ անել
- Մինչև 200 հազ. դրամ ստացողներին։ 2027-ի հունվարից աշխատավարձից, հավանաբար, ամսական 2 000 դրամ կպահվի։ Արժե համոզվել, որ գործատուն վճարում է իր մասը, և ստուգել ապահովագրական փաթեթի կազմը Armed հավելվածում կամ Առողջապահության նախարարության կայքում։
- 200 հազ.-ից բարձր աշխատավարձ ստացողներին։ Որոշեք՝ արժե՞ ապահովագրել ընտանիքի մեկ կամ երկու անդամի։ Նրանց վճարը պետք է վճարեք ինքներդ, իսկ դրա չափը դեռ հայտարարված չէ։
- Տաքսու վարորդներին։ Ստուգեք՝ ունե՞ք արդյոք հարթակում երկու տարվա գրանցում, և 2026-ին ձեր ամսական շրջանառությունը գերազանցե՞լ է 75 հազ. դրամը։
- Գործատուներին։ 2027-ի բյուջեում նախատեսեք տարեկան 52,8 հազ. դրամ մինչև 200 հազ. դրամ ստացող յուրաքանչյուր աշխատողի համար։ Օրինակ՝ 50 այդպիսի աշխատողի համար դա 2,64 մլն դրամ է։ Գնահատեք՝ արդյոք ավելի ձեռնտու չէ՞ աշխատավարձերը բարձրացնել շեմից վեր։
- Կլինիկաներին և դեղատներին։ Պատրաստվեք 2027-ից ապահովագրված պացիենտների թվի աճին։
- Բոլորին։ Հետևեք օրինագծերի քննարկմանը խորհրդարանում. պարամետրերը կարող են փոխվել։
Հաշվարկները՝ BusinessDaily, Claude-ի օգնությամբ, ՀՀ կառավարության տվյալներով։
Լուսանկարը՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության
