Ֆոնդային շուկան հոկտեմբերին. պետական պարտատոմսերի տեղաբաշխումն աճել է 2,4 անգամ՝ մինչև 109 մլրդ դրամ
Հայաստանի ֆոնդային բորսան (AMX) ամփոփել է հոկտեմբերի արդյունքները։ Առաջնային աճուրդներում տեղաբաշխվել է շուրջ 109 մլրդ դրամի (մոտ 301,4 մլն ԱՄՆ դոլար) պետական պարտատոմս՝ 2,4 անգամ ավելի, քան սեպտեմբերին (45,4 մլրդ)։ Պետական պարտատոմսերի երկրորդային շուկան, ընդհակառակը, կրճատվել է. 111 գործարք՝ 36,6 մլրդ դրամ, սեպտեմբերի 91 գործարքի և 44,8 մլրդ դրամի դիմաց (ծավալը՝ −18,3%, գործարքների թիվը՝ +22,0%)։ Կորպորատիվ պարտատոմսերով առևտրի ծավալը կազմել է մոտ 13,4 մլրդ դրամ՝ սեպտեմբերի համեմատ 13,0%-ով պակաս (15,4 մլրդ), գործարքների թիվը գրեթե չի փոխվել (1 869՝ 1 906-ի դիմաց)։
Բաժնետոմսերով առևտրի ծավալը կրկնապատկվել է՝ հասնելով մոտ 289 մլն դրամի (սեպտեմբերին՝ 143 մլն), բաժնետոմսերի շուկայի կապիտալիզացիան աճել է 8,1%-ով՝ մինչև մոտ 380,4 մլրդ դրամ (352 մլրդ)։ Ռեպո գործարքների ծավալը կազմել է ավելի քան 30 մլրդ դրամ 181 գործարքով (սեպտեմբերին՝ ավելի քան 28,5 մլրդ և 184 գործարք)։ Բորսայի արտարժութային շուկայում, ինչպես սեպտեմբերին, կնքվել է 1 գործարք՝ ԱՄՆ դոլարի փոխանակում մոտ 288,2 մլն դրամ ծավալով (սեպտեմբերին՝ 327,6 մլն) 360,25 դրամ փոխարժեքով (364 դրամ)։
2025 թվականի հոկտեմբերի համեմատ պետական պարտատոմսերի երկրորդային շուկայի ծավալն աճել է մոտ 39%-ով, բաժնետոմսերով առևտրի ծավալը՝ մոտ 221%-ով, ռեպո գործարքների թիվը՝ մոտ 632%-ով։ Սեպտեմբերին 2025 թվականի սեպտեմբերի համեմատ աճը կազմել էր 129% պետական և 56% կորպորատիվ պարտատոմսերի գծով։
Սեպտեմբերն ու հոկտեմբերը համեմատությամբ
| Ցուցանիշ | Սեպտեմբեր | Հոկտեմբեր | Փոփոխություն |
|---|---|---|---|
| Պետական պարտատոմսեր, առաջնային տեղաբաշխում, մլրդ դրամ | 45,4 | 109 | +140,1% |
| Պետական պարտատոմսեր, երկրորդային շուկա, գործարք | 91 | 111 | +22,0% |
| Պետական պարտատոմսեր, երկրորդային շուկա, մլրդ դրամ | 44,8 | 36,6 | −18,3% |
| Կորպորատիվ պարտատոմսեր, առևտրի ծավալ, մլրդ դրամ | 15,4 | 13,4 | −13,0% |
| Կորպորատիվ պարտատոմսեր, գործարք | 1 906 | 1 869 | −1,9% |
| Շրջանառվող կորպորատիվ պարտատոմսեր ամսվա վերջին | 224 | 226 | +2 |
| Բաժնետոմսեր, առևտրի ծավալ, մլն դրամ | 143 | 289 | +102,1% |
| Բաժնետոմսեր, գործարք | 207 | 183 | −11,6% |
| Բաժնետոմսերի շուկայի կապիտալիզացիա, մլրդ դրամ | 352 | 380,4 | +8,1% |
| Ռեպո, ծավալ, մլրդ դրամ | 28,5 | 30 | +5,3% |
| Ռեպո, գործարք | 184 | 181 | −1,6% |
| Արտարժութային շուկա, 1 գործարք, մլն դրամ | 327,6 | 288,2 | −12,0% |
| Արտարժութային շուկայի գործարքի փոխարժեքը, դրամ մեկ դոլարի դիմաց | 364 | 360,25 | −1,0% |
| Երկրորդային շուկա առանց ռեպոյի (պետական + կորպորատիվ պարտատոմսեր + բաժնետոմսեր), մլրդ դրամ* | 60,3 | 50,3 | −16,7% |
| Երկրորդային շուկա ռեպոյով, մլրդ դրամ* | 88,8 | 80,3 | −9,6% |
Արժեքները բերված են այնպես, ինչպես հրապարակում է AMX-ը («ավելի քան», «մոտ»)։ * Խմբագրության հաշվարկ՝ հրապարակված տվյալներով։
Հունվար–հոկտեմբեր 2026. ամբողջական պատկերը
Տասը ամսվա ընթացքում առաջնային աճուրդներում տեղաբաշխվել է մոտ 635,4 մլրդ դրամ. ռեկորդը ապրիլինն է (120,6 մլրդ), հոկտեմբերը երկրորդն է (109 մլրդ)։ Պետական պարտատոմսերի երկրորդային շուկան տվել է մոտ 321,1 մլրդ դրամ (գագաթնակետը՝ մարտ, 76,4 մլրդ)։ Կորպորատիվ պարտատոմսերով՝ մոտ 149,7 մլրդ դրամ (միջինը՝ ամսական 15,0 մլրդ, առավելագույնը՝ ապրիլ՝ 23,5 մլրդ, նվազագույնը՝ օգոստոս՝ 10,5 մլրդ) և մոտ 17,3 հազար գործարք։ Ռեպո՝ մոտ 202,8 մլրդ դրամ. հոկտեմբերը (30 մլրդ) հուլիսից (32,1 մլրդ) հետո երկրորդ արդյունքն է։
Բաժնետոմսերի շուկայի կապիտալիզացիան առավելագույնին հասել է հունիսին (492,7 մլրդ դրամ), սեպտեմբերին իջել է մինչև 352 մլրդ, հոկտեմբերին վերականգնվել է մինչև 380,4 մլրդ՝ 22,8%-ով ցածր հունիսյան գագաթնակետից և 18,5%-ով ցածր 2025 թվականի վերջի մակարդակից (467 մլրդ)։ Շրջանառվող կորպորատիվ պարտատոմսերի թիվն աճել է հունվարի 175-ից մինչև հոկտեմբերի 226-ը (+29,1%)։
Ամբողջական աղյուսակ ըստ ամիսների
| Ամիս | Պետ. պարտ., առաջնային, մլրդ | Պետ. պարտ., երկրորդային, գործարք | Պետ. պարտ., երկրորդային, մլրդ | Կորպ. պարտ., մլրդ | Կորպ. պարտ., գործարք | Կորպ. պարտ. շրջանառության մեջ | Բաժնետոմսեր, մլն | Բաժնետոմսեր, գործարք | Կապիտալիզացիա, մլրդ | Ռեպո, մլրդ | Ռեպո, գործարք |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Հունվար | 75 | 55 | 13,5 | 12,3 | 1 174 | 175 | 211,4 | 202 | 473,4 | 3,3 | 39 |
| Փետրվար | 34 | 114 | 39 | 14 | 1 512 | 195 | 427 | 166 | 478 | 5,3 | 50 |
| Մարտ | 29,5 | 166 | 76,4 | 15,4 | 1 830 | 197 | ≈2 000 | 228 | 458,85 | 14 | 132 |
| Ապրիլ | 120,6 | 62 | 22,4 | 23,5 | 1 732 | 204 | 591,5 | 170 | 470 | 18,1 | 200 |
| Մայիս | 38,1 | 53 | 8,3 | 11,5 | 1 500 | 209 | ≈2 100 | 153 | 478,8 | 19,8 | 182 |
| Հունիս | 43,3 | 82 | 33,3 | 17,2 | 1 862 | 202 | 213,3 | 290 | 492,7 | 28,9 | 211 |
| Հուլիս | 87,1 | 70 | 25,8 | 16,5 | 1 798 | 208 | 207,4 | 250 | 426 | 32,1 | 218 |
| Օգոստոս | 53,4 | 62 | 21 | 10,5 | 2 085 | 221 | 153,4 | 288 | 356,2 | 22,8 | 199 |
| Սեպտեմբեր | 45,4 | 91 | 44,8 | 15,4 | 1 906 | 224 | 143 | 207 | 352 | 28,5 | 184 |
| Հոկտեմբեր | 109 | 111 | 36,6 | 13,4 | 1 869 | 226 | 289 | 183 | 380,4 | 30 | 181 |
| Հունվար–հոկտեմբեր* | 635,4 | 866 | 321,1 | 149,7 | 17 268 | — | ≈6 336 | 2 137 | — | 202,8 | 1 596 |
Ամսական հաղորդագրությունների տվյալները՝ հրապարակված ձևակերպումներով («ավելի քան», «մոտ»)։ Բաժնետոմսերի առևտրի ծավալը մարտին և մայիսին բերված է որպես «մոտ 2 մլրդ» և «մոտ 2,1 մլրդ» դրամ։ * Գումարները հաշվարկել է խմբագրությունը։
Խմբագրության մեկնաբանություն
Ինչ է սա. հոկտեմբերին շուկան հատվածներով տարբեր ուղղություններով է շարժվել. պետական պարտատոմսերի առաջնային տեղաբաշխումն աճել է 2,4 անգամ՝ մինչև 109 մլրդ դրամ (տարվա երկրորդ արդյունքը), իսկ պետական և կորպորատիվ պարտատոմսերի երկրորդային առևտուրը կրճատվել է համապատասխանաբար 18,3%-ով և 13,0%-ով։
Ում համար է. պետական և կորպորատիվ պարտքի ներդրողների, թողարկողների և ռեպո շուկայի մասնակիցների, որոնց հետաքրքրում է երկրորդային շուկայի իրացվելիությունը։
Ինչ է նշանակում. պետական պարտատոմսերի երկրորդային շրջանառությունը (36,6 մլրդ դրամ) տասը ամսվա միջինից (32,1 մլրդ) 14%-ով բարձր է, իսկ կորպորատիվինը (13,4 մլրդ)՝ միջինից (15,0 մլրդ) 10,5%-ով ցածր։ Բաժնետոմսերի կապիտալիզացիան վերականգնվել է 8,1%-ով, բայց մնում է հունիսյան առավելագույնից 22,8%-ով ցածր։
Ինչ անել. հետևել կորպորատիվ հատվածի իրացվելիությանը. նոյեմբերի առաջին շաբաթը տվել է հոկտեմբերի կորպորատիվ պարտատոմսերի շրջանառության մոտ 30%-ը, իսկ «Կուբ Ինվեսթ»-ի պարտատոմսերով առևտուրը կմեկնարկի նոյեմբերի 9-ին։ Բաժնետոմսերի առևտրի ծավալը համեմատել՝ հաշվի առնելով մարտի և մայիսի գագաթնակետերը (մոտ 2 մլրդ դրամ)։
Աղբյուր՝ Հայաստանի ֆոնդային բորսա (AMX, amx.am)՝ արժեթղթերի շուկայի տվյալների մասին ամսական հաղորդագրությունները 2026 թ. հունվար–հոկտեմբեր ամիսների համար (հրապարակվել են 2026 թ. փետրվարի 6-ից նոյեմբերի 6-ը), 2025 թ. դեկտեմբերի հաղորդագրությունը (2026 թ. հունվարի 8) և բորսայի օրական տվյալները 2026 թ. նոյեմբերի 2–6-ի համար։ Գումարները, միջինները և փոփոխությունները հաշվարկել է խմբագրությունը։
