Tech & IT

Հայաստանը 100 հազար GPU-ի ճանապարհին. Երևանում բացվեց DigiTec 2026 միջազգային տեխնոլոգիական համաժողովը և ցուցահանդեսը

Հայաստանի կառավարությունը մինչև 2031 թվականը մտադիր է երկրում ձևավորել առաջատար դասի առնվազն 100 հազար GPU-ի համարժեք հաշվողական հզորություններ։ Այս մասին ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության և արհեստական բանականության նախարար Դավիթ Թադևոսյանը հայտարարել է DigiTec 2026 միջազգային տեխնոլոգիական համաժողովի և ցուցահանդեսի բացմանը։ Միջոցառումը նոյեմբերի 20–22-ն անցկացվում է Երևանի «Մերիդիան» էքսպո կենտրոնում։

DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026
DigiTec 2026

1 / 13

Ինչ ասաց նախարարը

  • Բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնաբաժինը Հայաստանի ՀՆԱ-ում շուրջ 7 տոկոս է։ Սա նշանակալի ձեռքբերում է, սակայն երկրի հավակնությունները պետք է շատ ավելի մեծ լինեն։
  • Բարձր տեխնոլոգիաները պետք է դառնան ոչ միայն բուն ոլորտի, այլև արդյունաբերության, առողջապահության, էներգետիկայի, կրթության և պետական կառավարման զարգացման շարժիչ ուժ։
  • Հաջորդ նպատակը ծրագրային ապահովման և տեխնոլոգիական ծառայությունների ոլորտի հաջողությունները սեփական գիտահետազոտական, ինժեներական և արտադրական կարողությունների վերածելն է։
  • Զուգահեռաբար աշխատանքներ են տարվում, որպեսզի հաշվողական ռեսուրսները հասանելի դառնան գիտահետազոտական կազմակերպություններին, համալսարաններին և տեխնոլոգիական ընկերություններին։

Նախարարի խոսքով՝ կարևոր է ոչ միայն ունենալ ժամանակակից հաշվողական ենթակառուցվածքներ, այլև դրանք վերածել գիտական արդյունքի, նոր տեխնոլոգիաների, մրցունակ արտադրանքի և տնտեսական արժեքի։ DigiTec 2026-ի World’s New AI Hub («Աշխարհի նոր ԱԲ հանգույցը») խորագիրը, ըստ նրա, արտահայտում է Հայաստանի՝ արհեստական բանականության համաշխարհային կենտրոն դառնալու հավակնությունը։

Ինչ հզորություններ կան այսօր

  • Firebird-ի ԱԲ գործարանը Հրազդանում։ Firebird ընկերությունը այն բացել է 2026 թվականի օգոստոսի 8-ին՝ NVIDIA DSX հարթակի հիման վրա։ Մինչև 2027 թվականի վերջը Firebird-ը նախատեսում է հասցնել այն ավելի քան 70 հազար NVIDIA Rubin և Blackwell GPU-ի և 300 մեգավատ հզորության։
  • Առաջին փուլ։ 2026 թվականի հունիսին «Զվարթնոց» օդանավակայան է ժամանել 1 792 NVIDIA Blackwell GPU։ Առաջին փուլի համար ընդհանուր առմամբ նախատեսված է 6 144 պրոցեսոր, իսկ այդ փուլի հզորությունը շուրջ 18 մեգավատ է, հաղորդել է Հանրային ռադիոն։
  • Հաջորդ փուլերը։ Երևանի պետական համալսարանը տեղեկացնում է, որ Firebird-ի, NVIDIA-ի և ՀՀ կառավարության համատեղ նախագծի երկրորդ փուլը մեկնարկել է 2026 թվականի փետրվարի 10-ին, իսկ ընդհանուր ներդրումները կկազմեն մոտ 4 միլիարդ դոլար։ Երրորդ փուլում GPU-ների ընդհանուր թիվը կարող է հասնել 110 հազարի։
  • Eleveight AI-ի ԱԲ գործարանը Գագարինում։ Հայաստանում NVIDIA Blackwell B300 GPU-ներով առաջին ԱԲ գործարանը Eleveight AI ընկերությունը բացել է 2026 թվականի հունիսի 1-ին Գեղարքունիքի մարզի Գագարին գյուղում. դրա հզորությունների 20 տոկոսը հատկացվում է հայկական համալսարաններին, հետազոտական կենտրոններին և ոչ առևտրային նախաձեռնություններին։ Առաջին 1,5 մեգավատն ամբողջությամբ պայմանագրավորված է, մինչև 2026 թվականի վերջն առաջին փուլը կհասնի 5 մեգավատի (ներդրումները՝ 150 միլիոն դոլար), իսկ երկրորդ փուլը կավելացնի ևս 35 մեգավատ և 2 միլիարդ դոլարի ներդրում. ընդհանուր առմամբ՝ 40 մեգավատ 2027 թվականին, հայտնել է ընկերությունը հոկտեմբերին։
  • ԵՊՀ գերհամակարգիչը։ Համալսարանի տվյալներով՝ այն հագեցած է NVIDIA H100 տեսակի 64 հաշվողական մոդուլով և տեղադրվել է կառավարության աջակցությամբ։
  • «Ազնավուր» գերհամակարգիչը Ինժեներական քաղաքում։ Այն Հայաստանին է նվիրել Թուլուզի համակարգչային գիտության հետազոտությունների ինստիտուտը, և այն տեղակայված է Հայաստանի ազգային գերհամակարգչային կենտրոնում։ Atos-ի համակարգն ունի 24 480 հաշվողական միջուկ, 39 ՏԲ հիշողություն և 861,7 տերաֆլոպս գագաթնակետային արտադրողականություն, տեղեկացնում է կենտրոնը։ «Ազնավուրը» կառուցված է կենտրոնական պրոցեսորների (CPU), այլ ոչ թե GPU-ների հիման վրա։

Խմբագրության մեկնաբանություն

Ինչ է սա նշանակում։ Եթե Firebird-ը մինչև 2027 թվականի վերջը հասնի հայտարարված ավելի քան 70 հազար GPU-ին, միայն այս նախագիծը կապահովի կառավարության նպատակի ավելի քան 70 տոկոսը։ Խոչընդոտ է մնում էներգետիկան. միայն մեկ գործարանին անհրաժեշտ է 300 մեգավատ։

Ում է սա պետք։ Համալսարաններին և հետազոտական կենտրոններին, ստարտափներին և մոդելներ մշակողներին, որոնց անհրաժեշտ են մատչելի հաշվողական ռեսուրսներ։ Դա պետք է նաև սարքավորումներ մատակարարողներին և էներգետիկներին, ինչպես նաև պետությանը, որն ակնկալում է տեխնոլոգիական արտահանման աճ։

Ինչ անել։ Համալսարաններին, հետազոտողներին և ընկերություններին, որոնց անհրաժեշտ են հաշվողական ռեսուրսներ, արժե մինչև դեկտեմբերի 2-ը e-draft.am-ում ներկայացնել առաջարկներ պետական GPU-ների հասանելիության կարգի նախագծի վերաբերյալ. հենց այն կորոշի, թե ով, ինչպես և ինչ ժամկետով կստանա հզորություններ։ Firebird Cloud Platform ամպային հարթակին հասանելիություն ստանալու կարգը ընկերությունը կներկայացնի DigiTec-ում՝ նոյեմբերի 22-ին։

Նախապատմություն

Սեպտեմբերին businessdaily.am-ը գրել էր, որ ՀՀ կենտրոնական բանկի գնահատմամբ՝ ԱԲ գործարանները կարող են ՀՆԱ ներուժային աճը հասցնել 6,9 տոկոսի։ Հայտարարված ընդլայնումների դեպքում հաշվողական հզորությունները մոտ 6 հազար GPU-ից կաճեն մինչև 50–70 հազար և ավելի, իսկ էլեկտրաէներգիայի պահանջարկը՝ 15–18-ից մինչև 300–400 մեգավատ։ Շահագործման փուլում արտահանումը կարող է հասնել ՀՆԱ-ի 0,6–1 տոկոսի։

Businessdaily.am-ը գրել էր, որ Հայաստանում մեկնարկում է ֆիզիկական արհեստական բանականության յոթնամյա ծրագիր ԵՊՀ-ում, Պոլիտեխնիկական համալսարանում և Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում՝ մոտ 14 միլիոն դոլար արժողությամբ։ Ծրագրի հաշվողական հզորությունները կապահովեն ԵՊՀ գերհամակարգիչը և Firebird-ի ԱԲ կենտրոնը։

Նոյեմբերի 17-ին businessdaily.am-ը գրել էր, որ ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության և արհեստական բանականության նախարարությունը հանրային քննարկման է դրել Firebird-ից պետության ձեռք բերած 181 GPU-ի հասանելիության կարգի նախագիծը։ Հասանելիություն կստանան պետական մարմինները, ընկերություններն ու ֆիզիկական անձինք, համալսարաններն ու հետազոտական խմբերը, ինչպես նաև օտարերկրյա ընկերությունները. աջակցությունը տրամադրվում է մինչև 12 ամիս ժամկետով։ Առաջարկները e-draft.am-ում ընդունվում են մինչև դեկտեմբերի 2-ը։

DigiTec 2026-ի ծրագիրը

Համաժողովը կազմակերպել է Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միությունը (ԱՏՁՄ)՝ ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության և արհեստական բանականության նախարարության աջակցությամբ։ Ցուցահանդեսի մուտքն անվճար է՝ գրանցմամբ։ Եռօրյա ծրագիրը կազմակերպիչները նախապես հրապարակել են։

Այսօր՝ նոյեմբերի 20-ին. կապիտալ, էներգիա և հաշվողական մրցավազք

  • Բացմանը ողջույնի խոսքով հանդես են եկել ԱՏՁՄ նախագահ Արմեն Քոչարյանը, ԱՏՁՄ գործադիր տնօրեն Էդիտա Ղազարյանը, NVIDIA-ի փոխնախագահ Ռև Լեբարեդյանը, Firebird-ի համահիմնադիր Ալեքսանդր Եսայանը և Krisp-ի համահիմնադիր ու նախագահ Արտավազդ Մինասյանը։
  • Ռև Լեբարեդյանը հանդես է եկել «Կառուցելով Հայաստանի ապագան ԱԲ-ի դարաշրջանում» հիմնական զեկույցով։
  • Dell Technologies-ի EMEA տարածաշրջանի նախագահ Ադրիան Մակդոնալդը խոսել է կորպորատիվ ԱԲ-ի՝ փորձնական նախագծերից արդյունաբերական կիրառման անցման մասին։
  • Տեղի է ունեցել էներգետիկ պանել՝ Schneider Electric-ի մասնակցությամբ. էներգիան՝ որպես ԱԲ-ի աճը սահմանափակող գործոն։
  • Գործարկվել է Armenia Ecosystem Platform հարթակը, անցկացվել է ArmRobotics առաջնության հաքաթոնը։

Նոյեմբերի 21-ին. տվյալներ, սիլիցիում և մեքենաներ

  • Օրը կբացի Oculus-ի համահիմնադիր Ջեք ՄաքՔոլին։
  • Firebird-ի համահիմնադիրներ Ալեքսանդր Եսայանը և Ռազմիկ Հովակիմյանը կներկայացնեն «Ինչո՞ւ ստեղծեցինք Firebird AI-ը․ տեսլականը, հնարավորությունները, իրագործումը» զրույցը։
  • ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և NVIDIA-ի փոխնախագահ Ռև Լեբարեդյանի քննարկումը՝ «Հայաստանի ԱԲ հնարավորությունը. տեսլականից դեպի գործ» խորագրով։
  • Ինքնավար ռոբոտաշինության ArmRobotics ազգային առաջնության եզրափակիչը. հայտ է ներկայացրել ռեկորդային 180 թիմ։
  • Կստորագրվի Հայկական կիբեռանվտանգության կամպուսի (Armenian Cyber Campus) ստեղծմանն աջակցելու վերաբերյալ հուշագիր։
  • Օրը կեզրափակի Mozilla-ի տեխնոլոգիական տնօրեն Րաֆֆի Գրիգորյանը։

Նոյեմբերի 22-ին. կիրառություններ և կառավարում

  • Օրը կբացի AWS-ը՝ գեներատիվ ԱԲ-ի իրական դեպքերով։
  • ԱԲ դարաշրջանում կիբեռանվտանգությունը կքննարկեն Campus Cyber-ը, Synergy International Systems-ը և ՀՀ կենտրոնական բանկը։
  • ԱԲ ինքնիշխանության և տարածաշրջանային հանգույցների մասին պանելը կվարի ԱՏՁՄ նախագահ Արմեն Քոչարյանը։ Մասնակիցներն են Ղազախստանի փոխվարչապետ, արհեստական բանականության և թվային զարգացման նախարար Ժասլան Մադիևը, ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության և ԱԲ նախարար Դավիթ Թադևոսյանը, Հունաստանի արտաքին գործերի փոխնախարար Հարրի Թեոխարիսը և Բուլղարիայի նորարարությունների և աճի փոխնախարար Միրա Յոսիֆովան։
  • Firebird-ը կներկայացնի Firebird Cloud Platform ամպային հարթակը և դրան հասանելիության կարգը, իսկ NVIDIA-ի ինժեներները կներկայացնեն վեց տեխնիկական զեկույց։
  • Հայկական ստարտափները ներդրողներին կներկայացնեն իրենց նախագծերը BANA Angels-ի Startup Arena-ում։
  • Համաժողովը կեզրափակի Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Քայլաշ Սաթյարթին՝ խոսելով այն մասին, թե ինչու է ԱԲ-ին անհրաժեշտ ոչ միայն կարգավորում, այլև կարեկցանք։

Լուսանկարները՝ ԱՏՁՄ-ի Facebook էջից։

Աջակցեք BusinessDaily-ին
Մեր բոլոր հոդվածներն անվճար են։ Ձեր աջակցությունը Patreon-ում օգնում է, որ այդպես էլ մնա։
Աջակցել Patreon-ում

Related Articles

#go-to-top,.go-to-top-button,#tie-wrapper #go-to-top{display:none !important;}