Հայաստանի ֆոնդային շուկան ներդրողների համար ճանապարհ է բացում դեպի Կենտրոնական Ասիա

Հայաստանի ներդրողները Հայաստանի ֆոնդային բորսայի (AMX) միջոցով մուտք կունենան Ղազախստանի և Կենտրոնական Ասիայի այլ բորսաներ։ Այդ մասին The Second Investment and Financial Forum in Armenia համաժողովում հայտարարել է «Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիայի» (ՀԿԴ) գլխավոր տնօրեն Անի Մակարյանը, հաղորդում է Kursiv.media-ն։
Մակարյանի խոսքով՝ ՀԿԴ-ն ընդլայնում է գործիքակազմը ոչ միայն ներքին շուկայում, այլև Հայաստանից դուրս։ Տարածաշրջանային բորսաներ դուրս գալու հնարավորությունը տալիս է AMX-ի և Աբու Դաբիի ֆոնդային բորսայի համագործակցությունը, որը բացում է նաև Կենտրոնական Ասիայի, այդ թվում՝ Ղազախստանի հարթակները։
Ճանապարհը երկկողմանի է։ 2026-ի մայիսի 29-ին Երևանում ՀԿԴ-ն և ITS միջազգային առևտրային հարթակի կենտրոնական դեպոզիտարիան՝ «ITS Central Securities Depository Limited» ընկերությունը, ստորագրել են դեպոզիտարային փոխգործակցության համաձայնագիր։ Դրա շնորհիվ ITS-ի մասնակիցները կարող են աշխատել AMX-ում շրջանառվող հայկական բաժնետոմսերի, կորպորատիվ և պետական պարտատոմսերի հետ։ Նման կապերը թույլ են տալիս օտարերկրյա արժեթղթեր ձեռք բերել դեպոզիտարային ենթակառուցվածքի միջոցով՝ առանց յուրաքանչյուր երկրում առանձին գործառնական համակարգ ստեղծելու։ Այդ մոդելով են աշխատում «Euroclear», «Clearstream» և «DTC» համակարգերը։
Օտարերկրյա կապիտալը և արժութային ռիսկը
ՀԿԴ-ն մտադիր է զարգացնել դրամական շուկան, որտեղ օտարերկրյա մասնակիցները կկարողանան կարճ ժամկետով միջոցներ տեղաբաշխել։ Հայկական շուկա մուտք գործելու հիմնական դժվարությունը նրանց համար, ըստ Մակարյանի, արժութային ռիսկերն են։
Պարտատոմսերի շուկա
«Թիմ» ընկերությունների խմբի համահիմնադիր և տնօրեն Հայկ Եսայանը համաժողովում նշել է, որ հայաստանցի ներդրողներն ավելի լավ են ծանոթ պարտատոմսերին, և պոտենցիալ ներդրողներին պետք է ավելի շատ տեղեկացնել ֆոնդային շուկայի հնարավորությունների մասին։ Ընկերությունը 2023-ին IPO է անցկացրել AMX-ում։
AMX-ի տվյալներով՝ սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ AMX-ում կորպորատիվ պարտատոմսերի շուկայի ծավալը կազմում է 1,05 տրլն դրամ (մոտ 2,9 մլրդ ԱՄՆ դոլար)։ Ցուցակված և առևտրին թույլատրված է 64 թողարկողի 276 արժեթուղթ։



