Նարեկ Կարապետյանը դուրս է եկել ՀԷՑ-ի տնօրենների խորհրդից
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ տնօրենների խորհրդի նախագահ Նարեկ Կարապետյանի՝ որպես խորհրդի անդամի լիազորությունները դադարեցվել են սեփական դիմումի համաձայն։ Այս մասին ՀԷՑ-ը սեպտեմբերի 24-ի գրությամբ տեղեկացրել է «Հայաստանի ֆոնդային բորսա» ԲԲԸ-ին (AMX)։
Գրությունը ստորագրել է ՀԷՑ-ի ժամանակավոր կառավարիչ Ռոմանոս Պետրոսյանը։ Ժամանակավոր կառավարիչը ՀԷՑ-ում գործում է 2025-ի հուլիսից՝ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի (ՀԾԿՀ) նշանակմամբ։
Նարեկ Կարապետյանը տարիներ շարունակ եղել է ՀԷՑ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահի տեղակալ, այնուհետև նշանակվել է նախագահ։ 2025-ի սեպտեմբերին նա հայտարարել էր, որ ինն ամիս է զբաղեցնում այդ պաշտոնը և հրաժարվել է աշխատավարձից։
Կարապետյանը «Տաշիր» ընկերությունների խմբի առաջին փոխնախագահն է, ՀԷՑ-ի սեփականատեր Սամվել Կարապետյանի եղբորորդին։ 2026-ի հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններում նա ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի ցուցակով և ղեկավարում է խորհրդարանի «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցությունը։
Կիսամյակային արդյունքներ և պետականացման գործընթաց
ՀԷՑ-ի շահույթը 2026-ի առաջին կիսամյակում կազմել է 9,56 մլրդ դրամ (մոտ 26,3 մլն ԱՄՆ դոլար՝ սեպտեմբերի 29-ի փոխարժեքով)՝ 27,3%-ով պակաս, քան նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում (13,16 մլրդ դրամ)։ Տվյալները ներկայացված են ընկերության աուդիտի չենթարկված ֆինանսական հաշվետվությունում, որը հրապարակել է AMX-ը։ Հասույթն աճել է 1,1%-ով՝ մինչև 98,8 մլրդ դրամ, սակայն էլեկտրաէներգիայի հաղորդման ծառայության վճարներն աճել են 13%-ով՝ մինչև 63,3 մլրդ դրամ, իսկ այլ եկամուտները 8,1-ից նվազել են 1,5 մլրդ դրամի։ Գործառնական արդյունքը նվազել է 36%-ով՝ մինչև 11,5 մլրդ դրամ։ Կիսամյակում շահաբաժիններ չեն վճարվել, նախորդ տարի դրանք կազմել էին 11,6 մլրդ դրամ։
ՀԾԿՀ-ն հաստատել է ՀԷՑ-ի 2026-ի ներդրումային բյուջեն՝ 46,7 մլրդ դրամ։ Այն 2024–2034 թվականների 305,4 մլրդ դրամի ներդրումային ծրագրի մաս է։
2025-ի հուլիսի 3-ին Ազգային ժողովը փոփոխություններ է ընդունել «Էներգետիկայի մասին» և «Հանրային ծառայությունները կարգավորող մարմնի մասին» օրենքներում, որոնք, ARKA-ի գրելով, պետությանը թույլ տվեցին միջամտել ՀԷՑ-ի կառավարմանը։ 2025-ի սեպտեմբերին Moody’s-ը ընկերության վարկանիշը Ba2-ից իջեցրել է Ba3՝ «բացասական» հեռանկարով։ Նոյեմբերի 17-ին ՀԾԿՀ-ն ՀԷՑ-ին զրկել է էլեկտրաէներգիայի բաշխման լիցենզիայից։ Որոշման մեջ նշված են, մասնավորապես, 2018–2024 թվականների հաշվիչների տվյալների ջնջումը, ցուցմունքների կեղծումը, ներդրումային ծրագրերի խախտումները և փոխկապակցված ընկերությունների օգտին ռիսկային վարկային երաշխիքները։
2026-ի ապրիլի 9-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ ՀԷՑ-ը դե ֆակտո պետականացված է, իսկ դե յուրե շուտով կլինի։ Հունիսին Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը հրապարակել է ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի 100%-ը գերակա հանրային շահ ճանաչելու մասին կառավարության որոշման նախագիծ, որն անհրաժեշտ է դրանց օտարման համար։ Հանրային լսումները կայացել են հուլիսի 29-ին, վերջնական որոշում դեռ չկա։
Սեպտեմբերին Մոսկվան կոշտ է արձագանքել։ ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Սերգեյ Շոյգուն ռուսական ներդրումներով ձեռնարկությունների շուրջ կատարվողը որակել է «ռեյդերային զավթում», իսկ նրա տեղակալ Ալեքսեյ Շևցովը նույն կերպ է բնութագրել ՀԷՑ-ի ազգայնացման գործընթացը։ ՌԴ արտաքին գործերի փոխնախարար Միխայիլ Գալուզինը զգուշացրել է, որ ռուսական բիզնեսի շահերի խախտումն առանց արձագանքի չի մնա։
