Փաշինյան. ԵԱՏՄ-ում պահպանվում են հայկական արտադրանքի արտահանման և տարանցման խոչընդոտները
ԵԱՏՄ-ում պահպանվում են սահմանափակումներ և վարչական խոչընդոտներ, որոնք էապես դժվարացնում են միասնական շուկայի լիարժեք գործունեությունը։ Այս մասին Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի նիստում հայտարարել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, որը նիստին մասնակցել է հեռավար կարգով։ Նրա խոսքով՝ Չոլպոն-Աթայում խորհրդի նախորդ նիստից ի վեր մի շարք հարցերում էական առաջընթաց արձանագրել չի հաջողվել։
«Այս կապակցությամբ կարևոր ենք համարում ԵԱՏՄ իրավունքին համապատասխան Հայաստանի արտադրանքի արտահանման և տարանցման առկա խոչընդոտների վերացման ուղղությամբ կառուցողական երկխոսության շարունակումը»,- ասել է վարչապետը։
Փաշինյանը կարևորել է նաև պարենային անվտանգությունը և գյուղատնտեսական արտադրանքի փոխադարձ մատակարարումների կանխատեսելիությունը։ Նրա խոսքով՝ ագրոպարենային համալիրի զարգացման համատեղ կանխատեսումները և պահանջարկի ու առաջարկի հաշվեկշիռները թույլ են տալիս պլանավորել արտադրությունն ու մատակարարումները և բացահայտել փոխադարձ առևտրի նոր հնարավորություններ։
Վարչապետն անդրադարձել է նաև «Խաղաղության խաչմերուկ» նախաձեռնության առանցքային բաղադրիչին՝ TRIPP նախագծին («Թրամփի ուղին՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման»)։ Նախագիծը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ուղիղ երկաթուղային հաղորդակցություն կհաստատի, Հայաստանը կինտեգրի միջազգային երկաթուղային ցանցին և հնարավորություն կստեղծի Պարսից ծոցի և Սև ծովի միջև երկաթուղային հաղորդակցություն ձևավորելու համար։ Նեղ կազմով նիստում Փաշինյանը գործընկերներին տեղեկացրել է տարածաշրջանային տրանսպորտային ենթակառուցվածքների ապաշրջափակման մասին և նշել, որ Հայաստանը լուծումներ է ակնկալում, որոնք կբարձրացնեն ՀՀ երկաթուղիների արդյունավետությունը։
ՀՀ կենտրոնական բանկի կանխատեսմամբ՝ 2026-ի հունիսից Հայաստանից բուսական և կենդանական ծագման արտադրանքի արտահանման նկատմամբ Ռուսաստանի սահմանած սահմանափակումները ձգձգվելու դեպքում կարող են էապես բացասական ազդեցություն ունենալ գյուղատնտեսության վրա, իսկ ոլորտի զգալի զբաղվածության պատճառով՝ թուլացնել նաև ներդրումային և սպառողական վստահությունը։
Սահմանափակումները վերաբերում են արտադրանքին, որի արտահանումը 2025-ին կազմել է ՀՆԱ-ի շուրջ 1,2%-ը։ ԿԲ-ի գնահատմամբ՝ ռիսկի տակ գտնվող ընդհանուր արժեքը համեմատաբար սահմանափակ է, սակայն ծաղիկների, ձկնամթերքի և կորիզավոր մրգերի արտադրության մեծ մասն ուղղվում է Ռուսաստան, ինչը բարդացնում է այդ ծավալների տեղաբաշխումը ներքին շուկայում։ Կարճաժամկետում այլընտրանքային շուկաներ վերակողմնորոշվելու հնարավորությունները սահմանափակ են։
Արտահանում և ներմուծում 2026-ի հունվար-հուլիսին
| Ուղղություն | Արտահանում, մլն ԱՄՆ դոլար | Փոփոխություն | Ներմուծում, մլն ԱՄՆ դոլար | Փոփոխություն |
|---|---|---|---|---|
| Ընդամենը | 3 431,3 | -6,7% | 6 139,6 | +4,0% |
| ԱՊՀ երկրներ | 1 381,1 | -2,0% | 1 676,6 | -25,4% |
| այդ թվում՝ ԵԱՏՄ | 1 324,5 | -4,2% | 1 491,0 | -27,9% |
| Եվրոպական միություն | 516,5 | +80,2% | 1 293,3 | +28,4% |
| Այլ երկրներ | 1 533,7 | -22,6% | 3 169,7 | +19,7% |
Փոփոխությունը՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ։ Աղբյուրը՝ ՀՀ վիճակագրական կոմիտե։
