ԵՄ-ն մոտենում է Ռուսաստանին. Հայաստանի հետ առևտրում ԵՄ կշիռն աճել է մինչև 19%
2026-ի հունվար-օգոստոսին Հայաստանի ապրանքաշրջանառությունը Եվրոպական միության հետ աճել է 53,9%-ով՝ մինչև 2,43 մլրդ ԱՄՆ դոլար, իսկ Ռուսաստանի հետ նվազել է 19,2%-ով՝ մինչև 3,59 մլրդ դոլար։ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ Հայաստանի արտաքին և փոխադարձ առևտրում ԵՄ կշիռն աճել է 12,3%-ից մինչև 19%, Ռուսաստանինը նվազել է 34,5%-ից մինչև 27%։
Երկու գործընկերների միջև տարբերությունը նախորդ տարվա 2,86 մլրդ դոլարից կրճատվել է մինչև 1,16 մլրդ դոլար։ Հայաստանի ընդհանուր ապրանքաշրջանառությունը 8 ամսում կազմել է 13,27 մլրդ դոլար (+3,2%)։
Արտահանումը ԵՄ աճել է 66,4%-ով՝ մինչև 650 մլն դոլար, Ռուսաստան՝ նվազել է 9,1%-ով՝ մինչև 1,65 մլրդ դոլար։ Ներմուծումը Ռուսաստանից նվազել է 26%-ով՝ մինչև 2,03 մլրդ դոլար, ԵՄ երկրներից աճել է 39,3%-ով՝ մինչև 1,93 մլրդ դոլար։
ԵՄ երկրներից ամենամեծ գործընկերը մնացել է Գերմանիան՝ 390,2 մլն դոլար (+31,2%), հաջորդում են Իտալիան՝ 313,1 մլն դոլար (+5,9%), և Բուլղարիան՝ 243,7 մլն դոլար, ինչը 4,6 անգամ ավելի է, քան նախորդ տարի։ Արտահանումը Բուլղարիա աճել է 5 անգամ՝ մինչև 183,7 մլն դոլար, Բելգիա՝ 95,2%-ով՝ մինչև 144,5 մլն դոլար։
ԵԱՏՄ երկրների հետ ապրանքաշրջանառությունն ընդհանուր առմամբ նվազել է 17,2%-ով՝ մինչև 3,85 մլրդ դոլար, իսկ դրանց կշիռը՝ 36,1%-ից մինչև 29%։ Բելառուսի հետ ապրանքաշրջանառությունն աճել է 23,3%-ով, Ղազախստանի հետ՝ 12,1%-ով։
Առանձին երկրներից Ռուսաստանից հետո երկրորդ խոշոր գործընկերը մնացել է Չինաստանը. ապրանքաշրջանառությունն աճել է 31%-ով՝ մինչև 2,18 մլրդ դոլար, կշիռը՝ 15,7%։
Ռուսաստանի հետ առևտրի բացասական հաշվեկշիռը 809,5 մլն դոլարից կրճատվել է մինչև 287,4 մլն դոլար, ԵՄ-ի հետ՝ 797,5 մլն դոլարից աճել է մինչև 1,13 մլրդ դոլար։
Համատեքստ
2026-ի հունիսից Ռուսաստանը սահմանափակումներ է կիրառել հայկական բուսական և կենդանական ծագման արտադրանքի ներմուծման նկատմամբ։ ՀՀ կենտրոնական բանկի գնահատմամբ՝ դրանք վերաբերում են արտադրանքին, որի արտահանումը 2025-ին կազմել է ՀՆԱ-ի շուրջ 1,2%-ը։ Ծաղիկների, ձկնամթերքի և կորիզավոր մրգերի արտադրության մեծ մասն արտահանվում է Ռուսաստան, և կարճաժամկետ հեռանկարում այլ շուկաներ վերակողմնորոշվելու հնարավորությունները սահմանափակ են։
Սեպտեմբերի 24-ին Եվրոպական միության խորհուրդը վերջնականապես ընդունել է հայկական ապրանքների համար առևտրի ազատականացման ժամանակավոր միջոցները։ Դրանք ընդգրկում են ԵՄ ուղղությամբ հայկական արտահանման մոտ 80%-ը և կգործեն երկու տարի։ Խորհրդի հաղորդագրության համաձայն՝ միջոցների նպատակն է աջակցել Հայաստանի տնտեսությանը Ռուսաստանի կիրառած սահմանափակումներից հետո։ Հունվար-օգոստոսի տվյալները վերաբերում են այդ միջոցների ուժի մեջ մտնելուն նախորդող շրջանին։
| Գործընկեր | 2025 հունվար-օգոստոս, մլն $ | Կշիռ, % | 2026 հունվար-օգոստոս, մլն $ | Կշիռ, % | Փոփոխություն, % |
|---|---|---|---|---|---|
| Ընդամենը | 12 863,5 | 100,0 | 13 274,3 | 100,0 | +3,2 |
| ԵԱՏՄ երկրներ | 4 643,2 | 36,1 | 3 846,5 | 29,0 | −17,2 |
| որից՝ Ռուսաստան | 4 441,9 | 34,5 | 3 591,0 | 27,0 | −19,2 |
| ԵՄ երկրներ | 1 578,5 | 12,3 | 2 429,8 | 19,0 | +53,9 |
| որից՝ Գերմանիա | 297,3 | 2,3 | 390,2 | 2,9 | +31,2 |
| Իտալիա | 295,7 | 2,3 | 313,1 | 2,4 | +5,9 |
| Բուլղարիա | 53,1 | 0,4 | 243,7 | 2,0 | 4,6 անգամ |
| Չինաստան | 1 662,1 | 13,0 | 2 177,9 | 15,7 | +31,0 |
| Իրան | 482,3 | 3,7 | 517,6 | 3,8 | +7,3 |
| ԱՄՆ | 239,3 | 1,9 | 324,7 | 2,5 | +35,7 |
Աղբյուրը՝ ՀՀ վիճակագրական կոմիտե։ Ապրանքաշրջանառություն, արտաքին և փոխադարձ առևտուր։ Փոխադարձ առևտուրը ՀՀ-ի և ԵԱՏՄ երկրների միջև առևտուրն է։
