Հայաստանի կապակցվածությունը. ճանապարհներ դեպի Թուրքիա, եռապատիկ թողունակությամբ մաքսակետ Իրանի սահմանին և Կայան–Ախուրիկը՝ Արևելք–Արևմուտք ամենակարճ ճանապարհ

Կառավարությունը հավանություն է տվել Եվրոպական ներդրումային բանկի հետ համաձայնագրին, որով կնախագծվեն Թուրքիայի սահման տանող 30 կմ ճանապարհներ։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը այդ նախագծերը կապել է Հայաստանը Արևելքի և Արևմուտքի միջև ամենակարճ ցամաքային ճանապարհ դարձնելու հետ։
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը նոյեմբերի 19-ի նիստում ներկայացրել է խորհրդատվական աջակցության համաձայնագիրը, որը կնքվում է «Արևելյան գործընկերություն. ներդրումներ կապակցվածության ոլորտում» նախաձեռնության շրջանակում։ Որոշումն ընդունվել է առանց դեմ ձայնի։ Նույն նիստի օրակարգում էր նաև Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի (ՎԶԵԲ) հետ 19,6 միլիոն եվրոյի վարկային համաձայնագիրը՝ Պետական եկամուտների կոմիտեի սահմանային անցակետերի արդիականացման համար։
Ինչ է սա
Կառավարության նիստում ներկայացվել են Հայաստանի բոլոր սահմաններին վերաբերող նախագծերը։ Վարչապետի խոսքով՝ սա «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծի գործնական իրագործումն է։
Թուրքիայի սահմանին
- ԵՆԲ-ի աջակցությամբ կիրականացվի Գյումրի–Ախուրիկ (25 կմ) և Արմավիրի մարզի Վարդանաշեն–Մարգարա (5 կմ) ճանապարհների տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրություն, նախագծում, սոցիալական և բնապահպանական գնահատում, ինչպես նաև մրցութային փաստաթղթերի պատրաստում։
- Դավիթ Խուդաթյանի խոսքով՝ գործընթացը կտևի շուրջ 1,5 տարի, որից հետո կհայտարարվի շինարարական մրցույթ։ Նոր ճանապարհը կշրջանցի քաղաքային բնակավայրերը և նախատեսված է բեռնափոխադրումների համար։
- Մարգարայի նոր կամրջի նախագիծը ավարտական փուլում է։
- ՊԵԿ նախագահ Էդուարդ Հակոբյանի խոսքով՝ ՎԶԵԲ-ի հետ արդեն մրցույթ է հայտարարված Ախուրիկի և Մարգարայի մաքսակետերի ընդլայնման տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրության համար, և մաքսակետերի նախագծերը պատրաստ կլինեն ճանապարհներից շուտ։
Իրանի սահմանին
- Ագարակի գործող մաքսակետը, Էդուարդ Հակոբյանի խոսքով, աշխատում է առավելագույն թողունակությամբ՝ օրական մոտ 270 միավոր։
- Զրոյից կառուցվող նոր մաքսակետը թողունակությունը առնվազն երեք անգամ կավելացնի։ Այն ֆինանսավորում են եվրոպական կառույցները, շինարարությունն իրականացնում է իրանական ընկերություն։
- Իրանի հետ ստորագրվել է լիազորված տնտեսական օպերատորների փոխճանաչման համաձայնագիր, որը հաջորդ տարի կփորձարկվի։ Այն օրինապահ բեռնափոխադրողներին ավելի արագ ուղի կտա դեռ մինչև նոր մաքսակետի գործարկումը։
- Իրանի հետ երկրորդ կամրջի նախագիծը ավարտական փուլում է, առաջընթաց ունի Քաջարան–Ագարակ ճանապարհի շինարարությունը։
Վրաստանի սահմանին
- Բագրատաշենում շինարարության մի մասն արդեն արված է, այժմ նախագծվում է հիմնական շենքը, որից հետո կհայտարարվի մրցույթ։ Շինարարությունը կմեկնարկի առաջիկա տարում։
- Նախատեսվում է նաև Վրաստանի հետ համատեղ անցակետ Գոգավանում։
Երկաթուղի
- Արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանի խոսքով՝ նախատեսվում է Ախուրիկի և Երասխի երկաթուղային հանգույցների վերանորոգում և արդիականացում, սակայն ՏԿԵՆ-ի հայտարարած երկու մրցույթը չի կայացել։
- Ճեպազրույցում Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ «Ռուսական երկաթուղիների» հետ ստեղծվել է աշխատանքային խումբ։ Եթե ընկերությունը պատրաստ չէ անհրաժեշտ ծավալի ներդրումներ անել Հայաստանի երկաթուղին մրցունակ դարձնելու համար, կգտնվեն այլ ներդրողներ։
Ում է սա պետք
Բեռնափոխադրողներին, ներմուծողներին և արտահանողներին, մաքսային բրոքերներին, ճանապարհաշինական ընկերություններին, ինչպես նաև Շիրակի, Լոռու, Տավուշի և Սյունիքի մարզերի բիզնեսին։
Ինչ է սա նշանակում
Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով՝ միջազգային գործընկերները Հայաստանին նշել են, որ Արևելքի և Արևմուտքի միջև ամենակարճ ցամաքային ճանապարհը անցնում է Հայաստանով։ Վարչապետի գնահատմամբ՝ Կայան–Իջևան–Դիլիջան–Վանաձոր–Սպիտակ–Գյումրի–Ախուրիկ ճանապարհը առաջիկա տասնամյակներում կարող է դառնալ տարածաշրջանի ամենածանրաբեռնվածներից մեկը, ուստի պետք են շրջանցիկ և այլընտրանքային ճանապարհներ։ Կայանից, Այգեպարից թե Բագրատաշենից կսկսվի ամենակարճ երթուղին, կճշտվի ԵՆԲ-ի խորհրդատվության արդյունքում։
Միաժամանակ վարչապետը կոչ է արել զգուշավոր լինել. նրա խոսքով՝ այս փոփոխությունները ոչ բոլորի համար են հաճելի, և դրանցից բխող ռիսկերը պետք է կառավարել։
ՎԶԵԲ-ի վարկի շրջանակում 15,6 միլիոն եվրոն կուղղվի սահմանային անցակետերի սարքավորումներին, այդ թվում՝ ռենտգեն սարքերին և կշեռքներին, 4 միլիոն եվրոն՝ նոր մաքսային լաբորատորիային։ Նախատեսված է նաև 543 հազար եվրո դրամաշնորհ, այդ թվում՝ մաքսային ընթացակարգերի թվայնացման համար։
Ինչ անել
- Բեռնափոխադրողներ. Իրանի ուղղությամբ օրինապահ ընկերությունները կարող են պատրաստվել լիազորված տնտեսական օպերատորի կարգավիճակին՝ հաջորդ տարվա փորձարկման համար։
- Ճանապարհաշինական ընկերություններ. Գյումրի–Ախուրիկ և Վարդանաշեն–Մարգարա ճանապարհների շինարարական մրցույթը սպասվում է մոտ 1,5 տարի հետո, Բագրատաշենինը՝ ավելի շուտ։
- Լոգիստիկ ընկերություններ. Հետևեք Ախուրիկի և Մարգարայի մաքսակետերի ընդլայնման նախագծերին. դրանք պատրաստ կլինեն ճանապարհներից շուտ։
Բեքգրաունդ
BusinessDaily-ն նախկինում գրել է Երևանում և Սյունիքում ՎԶԵԲ-ի աջակցությամբ մաքսային և լոգիստիկ կենտրոնների, Անդրկասպյան միջանցքի և Համաշխարհային բանկի կապակցվածության գնահատականի, ինչպես նաև TRIPP-ի եռակողմ տեխնիկական խմբերի մասին։
Խմբագրության մեկնաբանություն
Բիզնեսի համար ամենամոտ արդյունքը Իրանի ուղղությամբ է. լիազորված օպերատորների փոխճանաչումը թողունակությունը կավելացնի դեռ նոր մաքսակետից առաջ։ Թուրքիայի սահմանին ճանապարհներն ու մաքսակետերը նախապատրաստական փուլում են, իսկ դրանց օգտագործումը կախված է սահմանի բացումից։



