Առևտրային ցանցերը յուրաքանչյուր եռամսյակ հաշվետու կլինեն մատակարարներին վճարումների մասին

Առևտրային ցանցերը յուրաքանչյուր եռամսյակ Մրցակցության և սպառողների իրավունքների պաշտպանության հանձնաժողովին կներկայացնեն հաշվետվություն այն մասին, թե արդյոք ժամանակին են վճարում մատակարարներին։ «Առևտրի և ծառայությունների մասին» և «Տնտեսական մրցակցության և սպառողների շահերի պաշտպանության մասին» օրենքներում փոփոխությունների նախագծերը Էկոնոմիկայի նախարարությունը հրապարակել է e-draft.am-ում։ Միաժամանակ կրկնակի իջեցվում են այն շեմերը, որոնցից հետո վճարման ուշացումը համարվում է բանակցային ուժեղ դիրքի չարաշահում։
Ինչ է փոխվում
- Հաշվետվությունը ներկայացվում է եռամսյակը լրանալուն հաջորդող առաջին ամսվա 20-ը ներառյալ, նույնիսկ եթե ուշացումներ չեն եղել։
- Այն ձևավորվում է ինքնաշխատ՝ ցանցի տեղեկատվական համակարգից, մեքենայական ընթերցման համար պիտանի էլեկտրոնային ձևաչափով։
- Յուրաքանչյուր ուշացման համար նշվում են գումարը, ուշացման տևողությունը, ապրանքի ԵԱՏՄ ԱՏԳ ԱԱ քառանիշ ծածկագիրը և մատակարարի պայմանական վեցանիշ ծածկագիրը, որը չի բացահայտում մատակարարին։
- Պարենային և ոչ պարենային ապրանքների համար առանձին նշվում են պարտավորությունների ընդհանուր քանակը և արժեքը, դրանցից ուշացվածները և դրանց տոկոսային մասնաբաժինը։
- Պատասխանատվության շեմին հասած դեպքերի համար նշվում է նաև մատակարարի ՀՎՀՀ-ն։
Նոր շեմերը
Այժմ բանակցային ուժեղ դիրքի չարաշահման համար պատասխանատվություն առաջանում է, երբ վճարումն ուշանում է 90 օրացուցային օր և ավելի, իսկ գումարը 3 միլիոն դրամ է կամ ավելի։ Նախագծով շեմերը կլինեն 30 օր և 1 միլիոն 500 հազար դրամ։ Վճարման ժամկետները չեն փոխվում՝ 30 օր պարենային և 60 օր ոչ պարենային ապրանքների համար։
Երբ
Երկու օրենքներն էլ ուժի մեջ կմտնեն պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո։ Առաջին հաշվետու ժամանակաշրջանը կլինի ուժի մեջ մտնելուց հետո առաջին ամբողջական եռամսյակը։ Նախագծերի հանրային քննարկումը տևում է մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերի 1-ը։
Ում է սա պետք
- Մատակարարներին, հատկապես փոքր և միջին ձեռնարկություններին, որոնք հաճախ չեն բողոքում, որպեսզի չկորցնեն համագործակցությունը ցանցերի հետ։
- Հանձնաժողովին, որը կստանա տվյալներ առանց բողոքի սպասելու։
- Ցանցերի համար սա նոր պարտավորություն է և պատասխանատվության ավելի լայն ռիսկ։
Ինչ է սա նշանակում
Վերահսկողությունը բողոքներից կախված լինելուց կդառնա մշտական։ Հանձնաժողովը կկարողանա տարբերել նոր և շարունակվող ուշացումները և տեսնել միտումներն ըստ ապրանքախմբերի։ Ավելի ցածր շեմերի դեպքում պատասխանատվության տակ կընկնեն դեպքեր, որոնք այսօր մնում են անպատիժ։ Նախագիծը տույժերի չափեր չի նախատեսում։ Կենտրոնական բանկի կողմից կարգավորվող անձինք դուրս են գալիս «Առևտրի և ծառայությունների մասին» օրենքում տնտեսավարողի հասկացությունից։
Ինչ անել
- Մատակարարներին՝ համադրել ցանցերի հետ դեբիտորական պարտքերը և մինչև դեկտեմբերի 1-ը առաջարկներ ներկայացնել e-draft.am-ում։
- Ցանցերին՝ պատրաստել հաշվառումն ըստ ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրերի, ինքնաշխատ արտահանումը և մարել 30 օրից ավելի ուշացած պարտքերը։
Նախապատմություն
Հարցը բարձրացվել է 2026 թվականի հուլիսի 14-ին ՓՄՁ զարգացման խորհրդի նիստում, որտեղ Հանձնաժողովի ներկայացուցիչները նշել են տվյալներին անկախ հասանելիության անհրաժեշտությունը։ Հիմնավորման մեջ ուշացումների տարածվածության կամ գումարների վիճակագրություն չկա։




Խմբագրի մեկնաբանություն
Ցանցերի և մատակարարների միջև ուժերի հավասարակշռությունը փոխվում է տվյալների միջոցով։ Գլխավոր հարցը մնում է բաց՝ որքան արագ Հանձնաժողովը կգործի ստացած հաշվետվությունների հիման վրա։