Փաշինյանը և Միրզոյանը՝ ԵՄ անդամակցության, ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու և TRIPP-ի նկատմամբ դեմոկրատների վերաբերմունքի մասին
Հայաստանը կարող է 2027 կամ 2028 թվականին պաշտոնապես դիմել Եվրամիության անդամակցության գործընթաց սկսելու հարցով, սակայն չի պատրաստվում դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից։ Այս մասին նոյեմբերի 5-ի ճեպազրույցում հայտարարեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար Արարատ Միրզոյանը նույն օրը մեկ այլ ճեպազրույցում հաստատեց այդ ժամանակահատվածը և վստահություն հայտնեց, որ ԱՄՆ միջանկյալ ընտրություններում դեմոկրատների հաղթանակը չի դանդաղեցնի TRIPP ծրագրի իրականացումը։
Անդրադառնալով Բրյուսելում արված իր հայտարարությանը (Euronews-ին տված հարցազրույց ԵՄ ընդլայնման գագաթնաժողովում, նոյեմբերի 3)՝ Նիկոլ Փաշինյանը նշեց. «Մենք սկսել ենք նախապատրաստություն, ինչպես մեր ժողովրդին խոստացել ենք, այլընտրանքի ձևավորման, որպեսզի ժողովուրդը որոշում կայացնելու հնարավորություն ունենա։ Մենք չենք պատրաստվում դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից»։ Նրա խոսքով՝ այս պահին հանրաքվեի առարկա գոյություն չունի, և հանրաքվե անցկացնելու համար առնվազն պետք է անցնել որոշակի ընթացակարգեր։ «Ակնհայտ է ինձ համար, որ պրոցեսը տանում է դեպի դա, որ մենք, ի վերջո, 2027 կամ 2028 թվականին պաշտոնապես դիմենք Եվրամիության լիարժեք անդամ դառնալու գործընթաց սկսելու հարցով, մանավանդ որ մենք ունենք գործող օրենք»,- ասաց վարչապետը։
Փաշինյանը նաև հայտնեց, որ կառավարությունը ծանոթացել է ԵԱՏՄ չորս երկրների զեկույցին և «զեկույցի եզրակացությունների մի ծանրակշիռ մասի հետ ընդհանրապես համաձայն չէ», անհամաձայնությունները կփոխանցվեն գործընկերներին աշխատանքային կարգով։
Արարատ Միրզոյանը շեշտեց, որ Երևանը փորձում է ԵՄ-ի հետ գնալ «շատ սինխրոն»․ «Եթե մենք ուզում ենք անդամակցել, որքանո՞վ են 27 անդամ պետությունները պատրաստ մեր անդամակցությանը դրական արձագանքել։ Համաձայնեք, երեխայություն է առանց ջերմ արձագանքների և նախնական խոսակցությունների գնալ այդպիսի քայլերի»։
ԱՄՆ-ի մասին նախարարն ասաց. «Չեմ պատկերացնում, որ Միացյալ Նահանգներում դեմոկրատները չուզենան, որ TRIPP-ը շատ արագ իրականացվի»։ Նա հիշեցրեց տրանսպորտի, լոգիստիկայի, արհեստական բանականության ոլորտներում ստորագրված հուշագրերի և մեկ տարում կառուցված Firebird-ի մասին։ ՀԱՊԿ-ի մասին Միրզոյանը նշեց, որ Հայաստանի մասնակցությունը «վաղուց սառեցված է», կանոնադրությամբ անդամին հեռացնելու մեխանիզմ չկա, իսկ վերադառնալու հնարավորություն Երևանը չի տեսնում։ Նոյեմբերի 4-ին ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Թալաաթբեկ Մասադիկովը հայտարարել էր, որ Կոլեկտիվ անվտանգության խորհուրդը կարող է քննարկել Հայաստանի նկատմամբ կանոնադրության 25-րդ հոդվածի կիրառումը։ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների մասին Միրզոյանը նշեց, որ սահմանի բացումը և դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը «կարող են տեղի ունենալ ցանկացած պահի»։
Համատեքստը թվերով
| Ցուցանիշ (2026 հունվար–սեպտեմբեր) | Արժեք (կշիռ) | Նախորդ տարի (կշիռ) | Փոփոխություն |
|---|---|---|---|
| Ապրանքաշրջանառություն ԵՄ-ի հետ | $2,68 մլրդ (17,9%) | $1,80 մլրդ (12,4%) | +49,1% |
| Արտահանում ԵՄ | $717,2 մլն (արտահանման 13,9%) | $474,5 մլն (8,4%) | +51,2% |
| Ռուսաստանի հետ | $4,02 մլրդ (26,8%) | $4,98 մլրդ (34,2%) | −19,4% |
| ԵԱՏՄ-ի հետ (ներառյալ ՌԴ) | $4,30 մլրդ (28,8%) | $5,21 մլրդ (35,8%) | −17,4% |
| ԱՄՆ-ի հետ | $359,6 մլն (2,4%) | $264,4 մլն (1,8%) | +36,0% |
| Չինաստանի հետ | $2,57 մլրդ (17,2%) | $1,88 մլրդ (12,9%) | +36,2% |
| Ընդհանուր | $14,95 մլրդ | $14,56 մլրդ | +2,7% |
Բելառուսի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի և Ռուսաստանի զեկույցը (կներկայացվի Եվրասիական միջկառավարական բարձրագույն խորհրդին դեկտեմբերին) դուրս գալու հետևանքը գնահատում է ՀՆԱ −15,6%, գազի գնի աճ $177,5-ից $300 (1000 մ³) և ԵԱՏՄ արտահանման կրճատում 65,8%-ով։ Հոկտեմբերի 28-ին ԱԺ-ն վավերացրեց TRIPP շրջանակային համաձայնագիրը (63 կողմ, 32 դեմ)։
Չորս երկրների զեկույցի թվերի հավաստիության և ԵԱՏՄ-ից դուրս Հայաստանի զարգացման հնարավորությունների մասին՝ TRIPP-ի կառուցման, սահմանի բացման և ԵՄ-ի հետ մերձեցման պայմաններում, մանրամասն կարդացեք BusinessDaily-ի հոդվածում։
